Astrid Sverresdotter Dypvik: Berlinhistorier. Kald krig i den delte byen

I den nye boka til Astrid Sverresdotter Dypvik får vi nye historier om livet i DDR, men denne gongen er det enkeltskjebnar i Berlin ho skriv om.

Vi møter barna i Sachsenshausen, som vert skildra gjennom forteljinga til Sacha, Alexander Latotzky. Sachsenhausen som vart brukt som konsentrasjonsleir under andre verdskrig, vart under den kalde krigen ein straffeleir for fangar, som var plasserte der utan dom. Dei fleste visste ikkje kor lenge dei måtte vere der. Sacha kom då han var to månader. Etter kvart vart han tatt frå mora og send til ein barneheim. Anton Makarenko var den populære pedagogen på denne tida, og hadde sterk vekt på at kollektivet kunne utføre straff for å disiplinere barna:

«Ein kveld var det Alexander sin tur. Alle ungane var samla i matsalen. Alexander sto i midten. Dei andre stod i ein ring rundt han. Oppdragaren, den vaksne, stod ved døra. Så gav han signalet. Ungane kasta seg over Alexander. Dei sparka, slo, klorte. (…) Ungane gav seg ikkje før oppdragaren signaliserte at dei skulle slutte. Då trekte dei seg unna. (…) Alexander var åtte år og hadde prøvd å rømme frå barneheimen.»

Les meir

Pia Strømstad og Flu Hartberg: Do

Å bæsje er noko alle gjer. Far din, mor di, kongen og dronninga, til og med kjendisar! Men sjølv om alle gjer det, er det noko mange av oss tykkjer er pinleg å innrømme.

Men har du eigentleg tenkt på kvar dei gjorde av bæsjen i gamle dagar, før vassklosettet blei funne opp? Eller kva dei gjer med tisset i land der dei ikkje har nok reint vatn? Kva gjer du eigentleg viss du må bæsje på ein ubåt, i eit jagarfly eller på ein internasjonal romstasjon? Alt dette og mykje meir forklarar Pia Strømstad i faktaboka Do.

Les meir

Stina L. Ørdal: Dagen utanfor

Utanfor er dagen lik den i går. Det kan sjå ut som ein heilt vanleg dag.
Det er heilt vanleg vêr. Bilar køyrer på vegen i heilt vanleg fart.
Lund hentar avisa som vanleg i pysjen. Boss må ut å tisse som vanleg.
Som vanleg må Jon gå med han. Han bjeffar mot huset til Lund i dag også.
Det er skuledag i dag. Jon ser at dei andre barna går til skulen som vanleg.
I stova heng det fine klede.
Det er ikkje 17.mai.

Dagen utanfor er ei forteljing om sorg, om ei daud humle som gir trøyst, og om dagar der livet er litt vanskeleg.

Les meir

Anna R. Folkestad: Besta og Bo. Plommeproblem

Plommeproblem er den tredje forteljinga om Besta og Bo, og no handlar det om å kle seg ut. Besten og Bo har kostyma klare, men Besta lurer veldig på kva ho vil kle seg ut som. Til slutt landar ho på at ho vil vere eit plommetre! Ho leitar fram brune og grøne klede, og saman med Bo går ho ut for å plukke plommer. Men som i dei andre forteljingane om Besta og Bo skjer ikkje alt som venta. I treet heng det nemleg eit vepsebol med nokre svært hissige innbyggjarar. Her er det best å søkje dekning. Korleis går det då med utkledningsfesten, skal tru?

Les meir

Ingunn Thon: Ollis

Illustrert av Nora Brech

Mykje har endra seg heime hjå Ollis. Ho har fått ein veslebror og mamma sin kjærast har flytta inn. Ollis likar ikkje han noko særleg. Ollis har ikkje treft far sin, Borgefar, sidan ho var lita jente. Mor hennar har fortalt henne at han ikkje er meir, men kva tyder eigentleg det. Er han død, eller er han i live?

Heldigvis har Ollis ei bestevenninne, Gro, som bur like i nabohuset. Ho er tøff og uredd, og ho græt aldri.

Les meir

Lars Mæhle: Jag är Supermann

«Jag är Supermann» står det på t-skjorta til Bjørn, og det har blitt tittelen på novellesamlinga til Lars Mæhle. Men Bjørn er langt frå Supermann, og slik er det også med dei andre ungdommane vi møter. Novellesamlinga inneheld fem noveller av ulik lengde, og sjølv om dei er sjølvstendige forteljingar, møter vi fleire av personane igjen i fleire noveller. Alle hendingane går føre seg på Sunndalsøra ein måndag om sommaren.

Les meir

Marit Kaldhol: Z for sorry

I Z for sorry held Marit Kaldhol fram med å skrive om nokre av ungdommane som vi møtte i den kritikarroste romanen Zweet (2015).

I den nye romanen møter vi att Susan, og ho har vorte utsett for ei ulukke. Eller er det eigentleg ei ulukke?

Vi møter Susan i senga på sjukehuset. Kvifor ligg ho der? Forteljaren held tilbake mykje informasjon om kva som har skjedd med Susan, og motivasjonen for å få ei forklaring på sjukehusopphaldet driv lesaren vidare i forteljinga. Gradvis vert historia om henne rulla opp. Forteljinga vekslar mellom fortid og notid, og slik vert det ein samanheng mellom dei to romanane Zweet og Z for sorry. I Zweet var Susan ein av dei som mobba Lill Miriam, ei jente i klassa. Og vi får vite at Susan vart utestengd av den gamle veninnegjengen etter at ho snakka med rektor om mobbinga. Det er over eit år sidan, men framleis er ho ikkje tilgitt: «Vi snakkar ikkje med slike som deg», skriv ei av dei på sms. Dei som seier frå, kan sjølv verte utsette for mobbing.

Les meir

Synnøve Macody Lund: Personar du kanskje kjenner

Dette er ei bok med mange samanvovne historier. Den viktigaste handlar om Synnøve og faren hennar. Ho skal skrive bok om han, men synest det er vanskeleg.

I staden diktar ho historier om personar du kanskje kjenner: Mari skriv semesteroppgåve og forelskar seg i rettleiaren. Anna prøver å sortere livet på nytt som skild deltidsmamma. Live famlar etter balanse i samlivet med Eva. Eskild er ein mann med få skruplar i jakta på neste ligg.

Les meir

Visste du at …?

Leseland-serien til Samlaget er no utvida med tre nyskrivne, lettlesne faktabøker på nivå 1, for born som nett har lært seg å lesa. Visste du at …? Hest, Visste du at …? Katt og Visste du at …? Hund er interessante, kjekke å lesa og flott illustrerte av Anna Fiske.

Kvart oppslag har ei faktasetning (til dømes «Visste du at hesten kan sove ståande?») med ein illustrasjon til. Lesarane får slik mykje ny dyrekunnskap for kvar einaste setning dei les, og det fungerte i alle fall særs lesemotiverande på dei borna eg testa bøkene på.

Desse tre bøkene er midt i blinken for ferske lesarar som er glade i dyr.
Les meir