Kategoriarkiv: unge vaksne

Sjå bokliste for aldersgruppa: Bokliste for vidaregåande skule.

Kjartan Hatløy: Den kvite vegen. Stemningar frå Salbu

«Alt som unge lurte eg på kva det tyder, dette ordet:
er».

Den kvite vegen. Stemningar frå Salbu (2016) av Kjartan Hatløy er ei diktsamling som er nominert til Ungdommens kritikarpris. Ungdommens kritikarpris er ein pris for skjønnlitterær samtidslitteratur, delt ut av elevar i vidaregåande opplæring.

I den prosalyriske diktsamlinga møter vi eit søkande eg, som lever i landlege omgjevnader i det same huset som foreldra hans budde. Han bur åleine, er ein ungkar på mellom seksti og sytti år, men er ikkje einsam, for han les mykje, grublar og sansar aktivt livet. Og sjølv om foreldra er døde, slår han enkelt fast at «Framleis har dei vekt».
Les meir

Mary Shelley: Frankenstein

frankenstein«Lær av meg, om ikkje frå formaningane mine så frå eksempelet mitt, kor farleg det kan vere å få kunnskap, og kor mykje lykkelegare han er som trur heimbyen hans er heile verda, enn han som strevar etter å bli mektigare enn karakteren hans vil tillate.»

Romanen Frankenstein er omsett til nynorsk av Øystein Vidnes og kom ut på Skald Forlag hausten 2016. Den er ein av fleire klassikarar som skal omsetjast til nynorsk på dette forlaget. I tillegg til Frankenstein er Forvandlinga og andre forteljingar av Franz Kafka (og omsett av Jon Fosse) komen ut, og i 2017 kjem to romanar: Robert Müsil: Tre kvinner og Gustave Flaubert: Madame Bovary, og novellesamlinga Dei døde av James Joyce. Det er viktig at ein får omsett sentrale verk frå verdslitteraturen til nynorsk, og denne serien står i ein sterk nynorsk omsetjartradisjon.

Les meir

Tore Renberg: Du er så lys

«Ansiktet hans den kvelden. Det kan eg sjå for meg no. Kolossalt levande. Som om det var fullt av mark, tenkjer eg no.»

Kva er litteraturen si oppgåve i verda? – Vi lærer å forstå andre. Setje oss inn i korleis andre har det. Dermed lærer vi også oss sjølve betre å kjenne. Og vi kan lære av dei erfaringane dei gjer seg, dei vi les om. Vi erfarer det same, berre heilt gratis. Utan å måtte ta konsekvensane av desse erfaringane, som ofte er fatale i fiksjonen.

Slik har eg ofte argumentert som formidlar. Men sjeldan har eg lese ein tekst som så klart svarar til denne oppgåva, ei forteljing som er akkurat slik, der det å forstå andre og greie å setje seg inn i korleis andre har det, og dermed forstå seg sjølv litt betre, er drivkrafta i historia.
Les meir

Anna Gavalda: Livet, til det betre

Denne romanen handlar om tre menneske i Paris. Dei er i tjueåra, og dei har det til felles at dei opplever hendingar som gjer at dei må tenkje på nytt om eige liv. Romanen er delt inn i tre forteljingar på om lag 100–120 sider kvar. Mathilde er den første vi vert kjende med. Ho er 24 år, kunststudent og rappkjefta: «Hadde vore klokare av meg å få ferdig (få begynt på) masteroppgåva (…) eller få tenkt litt på framtida mi, meg sjøl, økonomi og pensjonspoeng, men dessverre, eg mista trua på akademia ein plass på vegen, og alt eg tenkjer på, er å leve livet, right on, utan skisser og disposisjonar. Sia alt er juks og bedrag … Sia alt er berre kommentarar… Sia polane smeltar, og bankane endar opp med full erstatning, og bøndene henger seg på låven og dei fjernar offentlege benkar så dei heimlause ikkje skal setje seg … Hæ? Skulle eg plage meg sjøl med å slå ned teltpluggane, liksom, i ein sånn verden?»

Les meir

Asbjørn Rydland: Galderstjerna

galderstjernaAsbjørn Rydland demonstrerte med den prisvinnande bokserien om Drakeguten at han kan kunsten å skriva god fantasy. No har han byrja på ein ny serie, Vegandi, og fyrste boka har fått tittelen Galderstjerna.

Hovudpersonen Eirik er skuleelev og speler mykje dataspel med venene Khalid og Maria. Etter ein serie med merkelege hendingar vaknar han opp med eit runesymbol på brystet – same symbol som han finn i dataspelet han held på med. Før Eirik veit ordet av det, er han rota inn i store hendingar som involverer parallelle dimensjonar, vikingar, teknologi og magi … og gudar som ikkje ser med velvilje på ein tenåring som blandar seg inn i sakene deira.

Les meir

Marianne Clementine Håheim: Svart belte

Svart belteSvart belte er ein kortprosaroman av Marianne Clementine Håheim, og kom ut på Forlaget Oktober 2015. Kortprosaromanen handlar om ei jente som har anoreksi. Anoreksien vert skildra like mykje som ein livsstil som at det er ein sjukdom. Ho gøymer spyposar på faste plassar i huset, og brukar ofte ein plastpose ekstra utanpå spyposen for å vere sikker på at lukta ikkje skal avsløre gøymeplassane hennar. Ho ber spy til og frå skulen i ryggsekken, og kastar posane i andre sine bossbøtter på vegen heim. Den sjuke gøymer på løyndommane sine som skattar. Ho spyr i naturen, og markerer som eit dyr sitt eige territorium, eller ho brukar offentlege toalett. Mange kjenner seg nok att i slike skildringar om å løyne sin eigen sjukdom, diverre. Men etter ei tid vert anoreksien så dominerande i livet til jenta at ho vert innlagd, må matast med sonde, får liggesår og er så tynn at ho får dun på ryggen. Ho er sårbar, og av og til apatisk. Boka er tematisk sett ubehageleg å lese. Ein vert sint og frustrert av å lese om eit menneske som øydelegg seg sjølv, som dyrkar sin eigen tilstand, men som også er lei seg og som ikkje forstår sine eigne reaksjonsmønster.

Les meir

Ragnar Hovland: Om noko skulle skje

Om noko skulle skjeIngrid, kjærasten til Reiner, døyr, og Reiner vert so sorgtyngd at han ikkje vil leva meir. So møter han Kapteinen, som tilbyr han å vera med på ei farefull ferd til underverda for å finna att Ingrid. Reiner tenkjer at han ikkje har noko å tapa, og han vert difor med. Underverda syner seg å vera ein mørk stad utan mobildekning – ein stad der folk hugsar mindre og mindre og ting fungerer dårlegare og dårlegare for kvar dag som går. Og innimellom kjem den store, svarte hunden og spreier frykt. Les meir

Agnes Ravatn: Folkelesnad

folkelesnadKva er det med Agnes Ravatn og den salte pennen hennar? Essaysamlinga Folkelesnad kom ut i 2011, og fortener klassikarstatus i skildringa av vekepressa og lesevanane til nordmenn. Samlinga er inndelt i kapittel som tek for seg ulike typar blad: interiørblad, kvinneblad, jakt, fiske og friluftsliv, mammablad m.m.

Her kan du le høgt frå første side, for Ravatn kommenterer og filosoferer aktivt over framsider og innhald, faste spaltar og merkelege intervju og over kva som kjenneteiknar dei ulike vekebladsjangrane. Og det er mykje ein kan raljere over i vekepressa når ein er ein humorist som Ravatn. Les meir

Überkrig

ÜberkrigÜberkrig er den tiande teikneserieantologien frå forlaget Überpress. Denne gongen tek serieskaparane føre seg temaet krig, og to av historiene er på nynorsk. Innfallsvinklane i dei ulike seriane er ulike – krigen vert nytta både som ramme, bakteppe og metafor her – og særleg den 16 sider lange opningsforteljinga «Freden» av Jey Levang gjer inntrykk.

Terje Torkildsen: Stavanger Stories 1

Stavanger Stories 1«Ingen veit kva tid det er over, kva tid hjartet sluttar å slå. Det kan skje kva tid som helst, med kven som helst. Men dette tenkjer ikkje Betty på no, ikkje enno. Det er for tidleg. Ho har enno ikkje møtt Døden.»

Betty skal snart byrja på vidaregåande, storebror Duxen er russ og veslebroren Broremann skal byrja på ungdomsskulen. Gjennom novellene i denne boka fylgjer me dei tre ungdomane og familien deira i ei tid prega av store overgangar for dei alle. Jamvel om boka er skriven som ein heilskap, kan mange av novellene fungera like godt som frittståande tekstar. Nokre byggjer opp mot eit komisk sluttpoeng, andre er meir til ettertanke, og det er rikeleg med både kjærleik, sakn, liv, død og fysisk humor i forteljingane. Les meir