Ingunn Thon: Ollis

Illustrert av Nora Brech

Mykje har endra seg heime hjå Ollis. Ho har fått ein veslebror og mamma sin kjærast har flytta inn. Ollis likar ikkje han noko særleg. Ollis har ikkje treft far sin, Borgefar, sidan ho var lita jente. Mor hennar har fortalt henne at han ikkje er meir, men kva tyder eigentleg det. Er han død, eller er han i live?

Heldigvis har Ollis ei bestevenninne, Gro, som bur like i nabohuset. Ho er tøff og uredd, og ho græt aldri.

Les meir

Lars Mæhle: Jag är Supermann

«Jag är Supermann» står det på t-skjorta til Bjørn, og det har blitt tittelen på novellesamlinga til Lars Mæhle. Men Bjørn er langt frå Supermann, og slik er det også med dei andre ungdommane vi møter. Novellesamlinga inneheld fem noveller av ulik lengde, og sjølv om dei er sjølvstendige forteljingar, møter vi fleire av personane igjen i fleire noveller. Alle hendingane går føre seg på Sunndalsøra ein måndag om sommaren.

Les meir

Marit Kaldhol: Z for sorry

I Z for sorry held Marit Kaldhol fram med å skrive om nokre av ungdommane som vi møtte i den kritikarroste romanen Zweet (2015).

I den nye romanen møter vi att Susan, og ho har vorte utsett for ei ulukke. Eller er det eigentleg ei ulukke?

Vi møter Susan i senga på sjukehuset. Kvifor ligg ho der? Forteljaren held tilbake mykje informasjon om kva som har skjedd med Susan, og motivasjonen for å få ei forklaring på sjukehusopphaldet driv lesaren vidare i forteljinga. Gradvis vert historia om henne rulla opp. Forteljinga vekslar mellom fortid og notid, og slik vert det ein samanheng mellom dei to romanane Zweet og Z for sorry. I Zweet var Susan ein av dei som mobba Lill Miriam, ei jente i klassa. Og vi får vite at Susan vart utestengd av den gamle veninnegjengen etter at ho snakka med rektor om mobbinga. Det er over eit år sidan, men framleis er ho ikkje tilgitt: «Vi snakkar ikkje med slike som deg», skriv ei av dei på sms. Dei som seier frå, kan sjølv verte utsette for mobbing.

Les meir

Synnøve Macody Lund: Personar du kanskje kjenner

Dette er ei bok med mange samanvovne historier. Den viktigaste handlar om Synnøve og faren hennar. Ho skal skrive bok om han, men synest det er vanskeleg.

I staden diktar ho historier om personar du kanskje kjenner: Mari skriv semesteroppgåve og forelskar seg i rettleiaren. Anna prøver å sortere livet på nytt som skild deltidsmamma. Live famlar etter balanse i samlivet med Eva. Eskild er ein mann med få skruplar i jakta på neste ligg.

Les meir

Visste du at …?

Leseland-serien til Samlaget er no utvida med tre nyskrivne, lettlesne faktabøker på nivå 1, for born som nett har lært seg å lesa. Visste du at …? Hest, Visste du at …? Katt og Visste du at …? Hund er interessante, kjekke å lesa og flott illustrerte av Anna Fiske.

Kvart oppslag har ei faktasetning (til dømes «Visste du at hesten kan sove ståande?») med ein illustrasjon til. Lesarane får slik mykje ny dyrekunnskap for kvar einaste setning dei les, og det fungerte i alle fall særs lesemotiverande på dei borna eg testa bøkene på.

Desse tre bøkene er midt i blinken for ferske lesarar som er glade i dyr.
Les meir

Mette Eike Neerlin: Hest, hest, tiger, tiger

Omsett til nynorsk av Brit Bildøen

Korleis kan ei bok handle om det mest alvorlege av det alvorlege, på same tid som ho er komisk og underfundig? Hest, hest, tiger, tiger er ei slik forteljing.

Honey bur saman med mor si og storesøster Mikala. Ho er van med å klare det meste: Lage mat. Handle inn. Ta seg av søster si. På skulen prøver ho å vere venn med alle, men ho er sjeldan saman med nokon av klassekameratane på fritida. Og så er det pappa då, som ringjer og spør om ho vil ta ein kopp kakao i lag med han, men som helst vil låne pengar av henne. Pappa med dei store tatoveringane, som stadig vekk gjer litt for mykje av seg i sosiale samanhengar. Både han og Mikala kan rett og slett bli litt «altfor mykje» til tider. Dess meir plass dei tek, dess mindre vert Honey.

Les meir

Frode Grytten: Menn som ingen treng

menn_som_ingen_trengMenn som ingen treng er ei novellesamling av Frode Grytten som vart utgjeven hausten 2016. Tittelen på samlinga peikar på ein felles tematikk i alle tekstane, nemleg menn som kjenner seg utilstrekkelege, unyttige, avviste, mislukka og utnytta.

Vi får høyre om fedrar som drikk for mykje, som slår, og om fedrar som utnyttar sønene til å utføre kriminelle handlingar. Det er dei problematiske forholda som vert viste fram, korleis mødrer eller barn vert offer for mennene og protesterer mot dei på ulikt vis. Mora i den første novella får seg kjærast som ho ublygt tek med heim, køyrer bilturar med og viser fram for nabolaget. Protesten mot livet ho lever, vert tydeleg særleg sidan handlinga er lagd til året 1974. Syttitalet er som vi veit tiåret for kvinnekamp og lausriving frå tradisjonelle kjønnsroller. Mora tek grep om eige liv, og gjer opprør mot den ofte underkua husmora frå 50- og tidleg 60-talet. Sonen forstår ikkje korleis mora kan gjere dette, men han skjønar også at forholdet til faren er dårleg fordi faren drikk og slår, og har psykopatiske trekk når han er heime frå sjøen. Sonen kjenner seg utrygg i sitt eige forhold til ei jente som verken seier at ho treng han eller vil vere i eit fast forhold med han. Kvinnene vert sterkare i novella, noko som resulterer i at mennene vert usikre og desperate. Den siste setninga ber dommedagsmørket i seg: «Eg visste den gongen ingenting om kor ille dette kom til å ende».

Les meir

Kjartan Hatløy: Den kvite vegen. Stemningar frå Salbu

«Alt som unge lurte eg på kva det tyder, dette ordet:
er».

Den kvite vegen. Stemningar frå Salbu (2016) av Kjartan Hatløy er ei diktsamling som er nominert til Ungdommens kritikarpris. Ungdommens kritikarpris er ein pris for skjønnlitterær samtidslitteratur, delt ut av elevar i vidaregåande opplæring.

I den prosalyriske diktsamlinga møter vi eit søkande eg, som lever i landlege omgjevnader i det same huset som foreldra hans budde. Han bur åleine, er ein ungkar på mellom seksti og sytti år, men er ikkje einsam, for han les mykje, grublar og sansar aktivt livet. Og sjølv om foreldra er døde, slår han enkelt fast at «Framleis har dei vekt».
Les meir

Nathalie Simonsson: Verdas viktigaste bok. Om kroppen, kjensler og sex

verdas_viktigaste_bokEi bok om alt ein vil vite, men ikkje vågar å spørje om. Er det vanleg at tissen er skeiv? Kvifor er nokre ting jentete og andre gutete? Korleis kjennest det å bli kåt? Kan mensen vere brun? Kor ofte er det ok å onanere? Korleis skal eg vise at eg er interessert og vil bli saman med nokon?

Det er mange ting som er viktigast i verda. Å få vere seg sjølv. Å ha lov å forelske seg i den ein vil. Å kjenne seg bra og viktig. Å bestemme over sin eigen kropp. Ein annan viktig ting er å finne ut korleis ting fungerer.

Les meir

Aina Basso: Heksejakt og heksebrenning i Europa

heksejaktKva er sator-rotas-formelen? Kvifor begynte James 6. å interessere seg for hekser og heksejakt? Kva er diabolisme og signeri? Kvifor var mange redde for trollkatten? Og kven var trollungane på Vardøhus festning?

Aina Basso er utdanna historikar og har skrive om hekser før, i romanen Inn i elden (2012). Heksejakt og heksebrenning i Europa er den første sakprosaboka hennar. Ho startar med å skrive om kanskje dei mest kjende trollmennene og heksene i vår tid, Harry Potter, Hermine og Ronny, rektor Humlesnurr og den vonde Lord Voldemort. Med dette som utgangspunkt går ho tilbake i tid, til då folk verkeleg trudde på hekser i Europa.

Les meir