Skribentarkiv: Reidun Kydland

Tor Arve Røssland: Vulkanen vaknar. Første bok i serien Overleve.

Jamal og Eira er begge 13 år. Dei har blitt med kvar sin far om bord på forskingsskipet Bluenose. Oppdraget er å finne ut kvar all fisken i nordatlantiske farvatn har tatt vegen. Det kan bli matkrise om dei ikkje finn fisken. Jamal er svært interessert i alt som går føre seg om bord, men det er ikkje Eira. Ho har ikkje lyst til å vere der i det heile, men faren har bestemt.

Hendingane strekker seg over 17 dagar, og dette er ei framtidsforteljing. Her får vanlege folk reise med fly berre ein gong i året, og flyplassen for Bergen er flytta til Voss. Dei store isane har smelta, og havstraumane går ikkje lenger der dei gjekk før. Like alvorleg er det at heile Nord- og Sør-Amerika er blitt eit diktatorisk land som heiter Americas. Her er det berre Canada som ikkje er med. Dei to store rådande nasjonane er Alliansen og Den Kinesiske Staten, og mellom dei er det fare for krig. Les meir

Sivert N. Nesbø: Varme og vatn

Handlinga i nåtid varer nokre sommarveker, og hovudpersonen i romanen heiter Lars. Han er fjorten år gammal. Han bur saman med foreldra og veslesøstera Thea. Dei bur i eit bustadområde i ei bygd, men noko meir om tid og stad får vi ikkje vite. Dette understrekar noko av det allmenne ved romanen.

Nesbø har skrive eit kjenslevart portrett av ein ungdom som arbeider med tankar om livet og det å finne plassen sin, noko som er ganske typisk for det å vere ein tenåring. Lars har eit godt forhold til søstera si og vil støtte og hjelpe ho, men han har samstundes dårleg samvit for at han ikkje alltid har gjort det. Han har kasta stein i hovudet på ho, og skamma seg over at ho sprang med rare rørsler over skoleplassen. Dette tenker han på fleire gonger. Les meir

Atle Hansen: Alexander er forelska i Live

Jonas, Live, Alexander og Kevin er alle elevar på vidaregåande skole. Jonas og Live har vore veldig gode vener sidan dei var små. Alexander er ny på skolen og er forelska i Live. Live liker merksemda ho får frå han, men ho er forelska i Kevin. Jonas, som er eg-forteljaren, forstår slett  ikkje kva Live ser i Kevin.

Faren til Jonas er fotballtrenar, og Jonas har vore ein fotballgut, men treivst ikkje lenger saman med dei andre gutane. For faren hans er fotball det viktigaste i verda. Han fortel at dei har fått ein ny spelar på laget, Kevin. Han er ein god fotballspelar, men han har ord på seg for å vere ei bølle. Jonas går i staden på kunstfag på kulturskolen, og der er han einaste guten. Jonas lagar ei teikning av Alexander, og sender denne på snap til Live. Han får eit bilde av Kevin på fotballtrening tilbake. Les meir

Harald Nortun: Skallen. Grøss og gru-serien

Erik er forteljaren, han pakkar klede, sovepose og fiskestong og er klar for tur. Ben og han har begge sagt heime at dei skal til fjorden og fiske, men dei har tenkt seg til Reinsvatnet der dei tidlegare ikkje har fått lov til å dra. Ein grunn til det er at der er svært rasfarleg. Det finst ei gammal segn om at ein røvar har gøymt seg der og går igjen. Det er bratt og langt å gå dit, men dei finn ein utydeleg sti der det er lenge sidan nokon har gått.  Det er heller ikkje mobildekning ved Reinsvatnet.

Då Ben og Erik kjem fram, kjenner dei lukta av bål, men dei ser ingen røyk og ikkje folk. Dei fiskar og diskuterer slukar, men får ikkje napp. Så kjenner Erik bållukta på nytt, og han får ei kjensle av at nokon ser på dei. Så oppdagar dei at det har vore eit bål utanfor ei fjellhole. Dei finn ein knokkel som er like langt som lårbeinet til Ben, og uroa Erik kjenner, vil ikkje sleppe taket. Les meir

Irene Larsen: Der det gror skierri

Det er inga kvardagshending at det kjem ein roman der handlinga er lagd til Finnmark og Nord-Troms, og det er endå meir sjeldan at ein slik roman er skriven på nynorsk.

Yrja er hovudpersonen i romanen, og det er hennar tankar og synspunkt vi opplever kvardagen gjennom. Yrja er festivalleiar for ein sjøsamisk festival, og ho har flytta heim etter tjue år borte, og bur nå på øya i Finnmark der ho vaks opp. Ho har overtatt gjenreisingshuset etter foreldra og kjenner at ho må bli kjend med bygda på nytt. Dei fleste ho kjende, er borte, foreldregenerasjonen er døde, og jamaldringane hennar har flytta. Les meir

Mona Høvring: Soga om Fråid

Vi blir kjente med dei tre søskena Terje Eddipus, Fråid og den gullfine jenteflisa Eva. Dei bur i Urskogen 13 og klarar seg sjølv. Mora deira har reist frå dei, men ho sender eit årleg, uforståeleg julekort til dei frå Italia, der ho er nonne i eit kloster. Faren, August Augustus Vulgaris, er sjømann på langfart. Derfor må ungane klare seg sjølve. Dei lærer seg at dei ikkje skal spørje, ikkje gråte, ikkje sakne.

Fråids første prosjekt er å få seg ein kjærast, helst ei jente, og han har laga ei liste over korleis han synest ho skal vere. Han kan godt tenke seg at ho heiter Glinda og vil bli professor i matematikk. Sjølv tenker han at det høver å bli filosof.  Fråid drøymer mykje. Då Demona kjem flyttande inn hos dei, får han eit nytt prosjekt, han vil få ho til å smile. Han liker stemora Demona, og han spør henne om korleis han kan få seg kjærast. Begge prosjekta skal vise seg å bli utfordrande. Derfor set han i gang eit tredje prosjekt, å lære seg framandord. Han gløymer å ete og sove. Les meir

Erlend Skjetne: Eit anna blikk

Forteljinga startar på mørkaste vinteren, og vi følgjer eg-personen Anwar frå Afghanistan, som er nykomen til eit mottak i ei lita bygd i Nord-Noreg. Han er i dårleg fysisk form på grunn av sjukdom. Ein dag kjem Walid. Dei to gutane deler rom, og på mottaket bur mange unge menn frå Afghanistan.

Det er dårleg standard på mottaket og skolen, rotete og skite og manglande vedlikehald. Lyspærer blir ikkje skifta, og det kjem ikkje nye bordtennisrekkertar. Dei tilsette blir namngjevne som Sjeiken og Isbjørnen, og dei har eit distansert forhold til gutane som bur der. Dei er mest opptekne av at reglane må følgjast. Les meir

Marit O. Kaldhol: Enno var dei kroppar

Novellesamling, Samlaget 2021
Hendingane går føre seg på stader som ikkje er namngitte, men vi forstår at det det er ulike stader i verda. Dei fleste personane har heller ikkje namn, i alle novellene er det eit eg som fortel. Det er heller ikkje enkelt å avgjere om hendingane finn stad i nåtid eller viser korleis det blir i ei tenkt framtid. Dette gir novellene eit universelt preg, og dei alvorlege problemstillingane som blir tematiserte, er uavhengige av tid eller stad. Dette er sterke forteljingar.

Kaldhol skriv fram samfunn og natur i krise, det er brutale historier som speglar ei brutal verkelegheit. Vi møter menneske på flukt frå krig og forskjellige katastrofar. Det er tørke, matmangel og vassmangel, og dette fører igjen til utryggheit, vald og overgrep. Her er mange fråflytta og øydelagde landsbyar, og det mest prekære er mangelen på mat og reint vatn. Sjukdommar og infeksjonar er også ei utfordring. Les meir

Frode Grytten: Gut, jente, juni, juli

Den nyaste novellesamlinga til Frode Grytten startar med novella «Evig sommar», og ho skildrar det som på Sørlandet vil heite ein «smeigedag», ein solrik, varm sommardag med gode kjensler og der livet er herleg spennande. Gutar kjem med båten, treffer jenter og flørtar, et is og tar eit bad før båten går igjen. Dagen er ein slik dag mange drøymer om og mange har opplevd ein gong, der ein kjenner at livet er på toppen og tida står stille.

Den siste novella i samlinga «Sommar for lenge sidan» skildrar eit minne eg-personen har om den gongen bestefar Anders Grytten gjekk ned til fjorden for å kjøle seg ned, og ungane oppdaga at han ikkje kunne svømme. Så får vi vite korleis foreldra hans lærte seg å svømme i den iskalde fjorden, korleis eg-et og broren hans fekk svømmeopplæring den tida det var vatn i bassenga, og korleis døtrene hans har lært seg kunsten i hotellbasseng og på feriar. Det er eit stort tankekors for eg-personen at berre halvparten av dagens tiåringar kan svømme godt nok til å berge livet, og han etterlyser betre og meir svømmeopplæring. Les meir

Marianne Clementine Håheim: Plikt

Romanen Plikt viser fram den pliktkjensla eg-personen har overfor ein gard og for slekta bakover i tid: «Eg har ingen foreldre, ingen partnar, ingen born, men denne eigedomen finst». Han tenker automatisk at det blir hans ansvar å føre dette vidare: «Bilen og eg er på veg tilbake i tid». Møtet med husa og garden blir eit møte med saker og ting han kjenner og veit kvar er, samstundes er det eit møte med hans eigen barndom. Historia startar med gravferda til far hans.

Les meir