Kategoriarkiv: ungdomsbøker

Oskar Kroon: Vente på vind

Til nynorsk av Runa Kvalsund

Denne boka er vinnar av Augustprisen, som gjer ho til årets svenske barne- og ungdomsbok i 2019. Ho er skriven av Oskar Kroon (f. 1980), som er forfattar, journalist og bakar. Kroon debuterte med barneboka Mitt fönster mot rymden i 2018. Boka er nydeleg omsett til nynorsk. Kroon viser tillit til fiksjonen sin enkle dramaturgi. Med sine marine metaforar er denne boka ein bladvendar som vender seg til mellomtrinnet, men som eg meiner også kan passe for ungdomstrinnet.

Les meir

Rønnaug Kleiva: Vinden og kattane

Vi møter Johanna, veslesøstera og mora på ferie på ei øy i Egearhavet i det romanen startar. Det er Johanna på femten som fortel, og ganske fort forstår vi at ikkje alt er heilt som det burde vere. Mora har tatt jentene med på ferie lenge før skoleåret er slutt, utan at ho har søkt om det. Den vesle familien har dårleg råd, og Johanna har ei uro i seg. Ho er på vakt overfor mora som drikk for mykje, og må alltid vite kvar ho er. Ho tar ansvaret for at søstera får mat og at ho kjem seg i seng. Likevel har dei fine dagar på stranda, og ho blir kjent med kjekke Jannis. Veslesøstera er mest opptatt av alle kattane som er utanfor huset.

Les meir

Anders Totland: Blindsone

Som i dei tidlegare romanane sine Så lenge ingen ser oss og Nedteljing skriv Anders Totland om ein tematikk som er aktuell og angår mange ungdommar. Den nyaste romanen heiter Blindsone, og namnet refererer både til bilkøyring og til det å ikkje ville innsjå samanhengar eller sanningar. Eit sentralt spørsmål her blir kva slags person det er ein ønskjer å vere. Som dei tidlegare romanane er også denne lettlesen.

Les meir

Ida Kinden Jonassen: Abnormium

Athea og Gaute er kjærastar og har vore det i eit halvt år. Athea kan ikkje ha med nokon heim, fordi det er noko rart med mora, og ho må komme tidleg heim. Sebastian bur også i huset for å passe på. Kvar kveld må Athea låsast inne bak sju dører, fordi det er farar der ute ho må vernast mot. Dette forstår ikkje Athea noko av, det er jo ikkje ho som er problemet. Mora og Sebastian meiner ho må sendast bort, og mora køyrer ho til kostskolen Abnormium.

Les meir

Tone E Solheim: Svarttrasta syng om natta

Edith og Martha bur i Føresvåg, og dei skal starte i same klasse på vidaregåande. Edith har flytta til det ho meiner er ei stinkande kjellarleilegheit saman med storesøster Eirin og pappa etter at foreldra har skilt lag. Ho gruer seg til første skoledag, ho møter veninnene Johanne og Veronika, og dei småkranglar. Det går rykte om Edith. Ho hatar det meste, og har vanskar med å vere i klasserommet. Ho kryp inn i hettegenseren sin.

Ho blir sitjande ved sida av Martha som er nyinnflytta i bygda, og som er alt det Edith ikkje er. Ho har lyse krøller, kler seg pent og er flink på skolen. Martha bur saman med mamma og storebror Oskar. Pappa døydde i eit bilkrasj der Martha overlevde. Martha slit med panikkangst. Men ho veit ikkje noko om rykta som går om Edith.

Les meir

Svein Jarle Åbrekk: Granittgutta – Dronemysteriet

Illustrasjonar: Trond Kulterud

Kameratane Frank og Kristoffer bur i Granittvegen, den minst actionfylte gata i heile Kramsvik, seiest det. Dei to har vore venner alltid, er nesten naboar, og elskar å spele data. Mellom husa til Frank og Kristoffer bur gamle fru Syvertsen, og ein dag blir ho fråstolen noko verdifullt. Dei to gutane har lagt merke til fleire uvanlege ting i gata, og startar å nøste i dei lause trådane. Kven kan stå bak tjuveriet, og kvifor?

Les meir

Troll i ord

Troll i ord … eit ordtak som tyder at du skal vere varsam med kva du ønskjer deg, i tilfelle du får det. I denne boka får du åtte historier frå norske teikneserieskaparar som tolkar ordtaket fritt: Oliver Levang, Emily Sørensen, Vinter, Ørjan Aarvik, Viktoria Røisli, Lars Helgemo, Luis Guaragna og Ingar Krabbestig. Alle historiene er på nynorsk.

Det er ikkje heilt det du trur, og ikkje heilt det du ventar, men noko får du.

Les meir

Selma Lønning Aarø: Bergtatt

Opplegg til boka:
Nynorsksenteret.no:
Undervisingsopplegg til serien Grøss og gru

Leo og mora har flytta frå Oslo og inn i huset etter bestemora. Det er første dagen hans i den nye klassen, og alt han ser, er dei grøne auga til den langhåra jenta. Ho heiter Lilly og er også ny. I friminuttet blir han kjent med Oskar og Sara. Oskar har vore kjærast med Maria som berre forsvann.

Les meir

Bår Stenvik og Rune Markhus: Ti utrulege oppfinningar

Opplegg til boka:
Tid for ti: Undervisingsopplegg og aktivitetar til eit utdrag frå boka (s. 8–17)

I ti spennande kapittel kan vi lese om oppfinningane lyspæra, atombomba, kjøleskapskrukka, p-pilla, antibiotika, oppvaskmaskinen, autotune, protesar, kevlar og den vitskaplege metoden. Her får vi presentert nokre nye og nokre gamle oppfinningar, og veit du ikkje kva alt dette er, kan du lese om det i boka. I tillegg finn vi tekstboksar der vi får informasjon om andre oppfinningar. I kapittelet om oppvaskmaskinen får vi presentert miksmasteren, ostehøvelen, gaffelen og nåla. Vi får også lese historia om forfattaren som i si tid måtte hjelpe til med oppvasken.

Lyspæra er sjølve symbolet på det å finne opp noko epokegjerande, og det klassiske bildet av ein oppfinnar er ein mann i kvit frakk på eit laboratorium. Stenvik nyanserer dette bildet og skriv at ei oppfinning gjerne er resultat av eit samarbeid mellom fleire, og at oppfinningar tar tid å utvikle. Dei er sjeldan resultat av ein genial idé, men eit langvarig arbeid med prøving og feiling. Oppfinnaren kan sjølvsagt like godt vere ei kvinne; «Og denne evna til å sjå nærare der andre ikkje ser noko interessant, er typisk for ein oppfinnar».

Les meir

Helene Guåker: Høgspenning livsfare

Vi ska alla dö en dag. Men alla andra dagar ska vi leva. (Per Olov Enquist)

I Høgspenning livsfare møter vi Lea. Ho kjem frå ein gard. No har ho nettopp byrja på musikk- og dramalinja på vidaregåande skule. Ho bur på hybel og kjenner ingen. Heime på garden ligg mamma i senga. Ho vil ikkje stå opp, uansett kva pappa eller Lea gjer. Kva er det med mamma? Er ho sjuk? Vilde gjer kva ho kan for å gi litt av lyset sitt til mamma. For å få venner gjer Lea seg om til Vilde. Smarte, kule og morosame Vilde. Vilde kjem ikkje frå gard. Ho har ikkje ei mor som er sjuk. Vilde blir venner med strålande Astrid. Og Vilde blir kjærast med Halvor. Vilde er sterk og usårleg. Men så byrjar teppet å falle og maska å rivne. Kan Lea stå fram berre som seg sjølv?

Les meir