Kategoriarkiv: ungdomsbøker

Atle Hansen: Eg har venta på deg

Opplegg til boka:
Nynorsksenteret.no:
Undervisingsopplegg til serien Grøss og gru

Tid for ti: Undervisingsopplegg og aktivitetar til eit utdrag frå boka (s. 9–16)

Simon og mora har nettopp flytta til Vågen etter at foreldra har skilt lag. Dei har flytta inn i Slottet, huset mora har arva etter ein onkel. Huset har eit tårn, og her er rommet til Simon. Søstera Maria vil ikkje bu her, fordi ho har høyrt gråt om natta og meiner det spøker. Dessutan bur det berre gamlingar i bygda.

Simon liker å vere ute i båten og fiske, og han syklar til naustet. Båten har han sett i stand sjølv. På vegen møter han ei lyshåra jente som seier hei til han, og seinare ei gamal, svartkledd kone som sit på ein stein. Ho sit på same staden når han kjem tilbake, og Simon synest ho følger han med auga. Inne i naustet høyrer han ei stemme som seier namnet hans og ber han komme. Ho har venta på han, seier ho. Dette synest Simon er uhyggeleg, og skundar seg derifrå. Han trur han berre har drøymt.

Les meir

Gaute Eiterjord: Klimaopprøret

Gaute Eiterjord, med bakgrunn frå Natur og Ungdom, har skrive ei handbok for ungdommar som vil diskutere klima- og miljøsaker. Han tar utgangspunkt i Greta Thunbergs engasjement og skolestreikane i 2019. Eiterjord er svært kritisk til politikarane og deira manglande handlekraft: FNs klimapanel kom med den første klimarapporten sin i 1990, men politikarane sviktar og skuldar på kvarandre. Og vi har dårleg tid.

Les meir

Ann Helen Kolås Ingebrigtsen: Sinne

Opplegg til boka:
Tid for ti: Undervisingsopplegg og aktivitetar til eit utdrag frå boka (s. 48–57)

Synne er 15 år og går siste året på ungdomsskulen. Ho har ein ADHD-diagnose som ho prøver å halde hemmeleg for klassekameratane, og har lært seg teknikkar for å halde kjenslene og reaksjonane i sjakk når det byrjar å koke. Rett som det er endar det likevel med bråk i klasserommet og besøk hjå rådgjevaren. Synne strevar med forholdet til alle rundt seg, både foreldra og broren, besteveninna Torunn, influensaren Kine og ikkje minst Johan, den kjekke nye guten i klassen. For å kome ut av den vonde sirkelen må ho våge å stå fram som den ho er.

Les meir

Anders Totland: Lepra

Illustrert av Martin Ernstsen.

Opplegg til boka:
Tid for ti: Undervisingsopplegg og aktivitetar til eit utdrag frå boka (s. 6–16)

Lepra er ein frittståande oppfølgjar til Nattmannen og Den norske slavehandelen. I denne boka får vi høyre dramatiske historier frå tida då spedalsksjuka herja i Noreg.

På starten av 1800-talet var det naud i landet, og den låge levestandarden gjorde at mange som elles kanskje ikkje hadde utvikla sjukdommen, no vart dårlege. Spedalsksjuka skaka heile bygdesamfunn og slo beina under dei uheldige familiane som vart råka. Hadde ein først fått hudsjukdomen, var det synleg for alle, og ingen ville ha noko med dei smitta å gjere. Dei sjuke hadde forbod mot å gifte seg og få barn, og dersom nokon i familien vart sjuk, var skamma stor. Det vart oppretta lepra-sjukehus fleire stader i landet, og i boka kan vi lese meir om tilhøva ved nokre av desse institusjonane.

Les meir

Eili Harboe: Tre meter med kniv

I Tre meter med kniv møter vi Lykke som går i 9. klasse. Varmt og nært følgjer vi henne inn i skulegang, forelsking, familierelasjonar, vennskap og ungdommeleg utprøving på usikre bein. Vi blir kjende med familien til Lykke – med fostersystera Lena, med ei ustabil mor, med mormor og med far som stabiliserer og held saman. Det handlar om vinteren og våren og det å vakne, det handlar om oppvekst, ein smeltedigel av ulike kulturar og bestevenninna Ceyda i hijab. Vi følgjer ungdommane ute på stader der dei samlast, på marker og enger, ved sjøen, oppe ved tårnet, i jentedusjen og i svømmehallen, der Simeon finst. Er han snill? Det handlar om utforsking og utprøving, alkohol, gryande seksualitet. Det handlar om å vere på terskelen mellom barn og vaksen, det handlar om å sense korleis det står til med mora den dagen, og om å alltid vere på vakt.

Les meir

Sigrid Agnethe Hansen: Ser du dette?

Opplegg til boka:
Tid for ti: Undervisingsopplegg og aktivitetar til eit utdrag frå boka (s. 18–28)

Anna går på ungdomsskulen. Ho og familien har nettopp flytta frå Tromsø og til ein mindre by i nord, dit bestemor bur. Bestemor er kul, ho, og ein god venn av Anna. Kanskje den einaste vennen ho har, faktisk. Men flyttinga er gjort fordi Anna treng å starte på nytt, med ny skule og nye venner. Anna har flytta frå eit rykte.

Ser du dette? er debutboka til Sigrid Agnethe Hansen. Ho handlar om ungdomskulturen slik han er, men òg dei nye aspekta som digitaliseringa tilfører. Boka handlar om å bli akseptert, ein del av. Om kva maktstrukturar og råskap ein kan møte i desse åra. Ho handlar om korleis ein vil skilje seg ut, og ikkje skilje seg ut. Om korleis mykje av kulturen vert levd gjennom sosiale medium, og om kva dramatiske konsekvensar deling av nakenbilete kan få. Boka handlar om å gi hjarte og tillit til nokon som tråkkar det i tusen knas. Korleis kan ein oppnå tillit igjen? Korleis kan ein gå vidare utan skam? Kven sit med ansvaret, og kva er føre var?

Les meir

Ingelin Røssland: OMG

Ingelin Røssland skildrar ungdomskulturen, tankar, språk og hendingar rått og sårbart. I OMG møter vi Maria på 15 år. Livet handlar om å bryte grenser og gjere opprør. Å feste, status i flokken, hærverk, å erobre unge menn med raske bilar og å skaffe seg seksuell røynsle. Maria identifiserer seg med mørk råskap og viser ikkje nåde til nokon. Heller ikkje mor si, besteveninna Julie, eller mormor, som utgjer hennar nærmaste etter at ein kjær morfar gjekk bort.

Ein fest går over styr, og Maria blir skyssa heim i politibil. Dette får begeret til å flyte over for den fortvila og slitne mor hennar. Anten ringer ho barnevernet, eller så tek Maria ei veke hjå den strenge mormora i Tysnes. Utan mobil og Internett.

Les meir

Magnhild Bruheim: Avlyst på grunn av sorg

Magnhild Bruheim er ein av dei fremste som skriv for ungdom på nynorsk. I Avlyst på grunn av sorg blir kjærleikssorg, svik, vennskap, omsorgssvikt og livsvilje tematisert. Vi møter Eline ved oppstart av vidaregåande skule. Livet smiler. Sommaren har vore innhaldsrik, ho er saman med ein flott gut som heiter Jonas, ho har gode venner, og ho skal endeleg starte på musikk, drama og danselinja. Ho har også stor tru på at ho kan få hovudrolla i musikkspelet som skal setjast opp ved skulen!

Les meir