Kategoriarkiv: unge vaksne

Sjå bokliste for aldersgruppa: Bokliste for vidaregåande skule.

Lars Erik Helgemo og Markus Pedersen: Udugelege heltar

Supersterke Chrissa kom i fengsel allereie som 5-åring. Etter at ho har vore 15 år i fengsel, tek Kacker ho imot på utsida. Han treng nemleg hjelp av Chrissa for å redde sola. På oppdraget får dei med seg iskalde Calvin som må ha på seg ei kuldeabsorberande drakt. Trekløveret møter på fleire hindringar undervegs i oppdraget. Universet er i kaos, heltane er udugelege, og planen for å redde alt finst ikkje eingong.

Udugelege heltar, Volum 1: Stiv kuling er ein actionfylt teikneserie for ungdom og vaksne. Lars Erik Helgemo har laga fantasifulle teikningar, og god variasjon i perspektiv og utsnitt skaper levande sider med fin flyt. Samspelet mellom teikningar og tekst fungerer godt, og dialogen til Markus Pedersen er full av humoristiske ordspel.

Udugelege heltar starta som ein teikneserie på nett i 2016, og no har dei altså kome med si første teikneseriebok.

Aina Basso: Dei dødsdømde

Ho sa ho var dronning, men dei trudde ikkje på ho. Skotsk-norske dronning Margrete døydde i 1289, berre sju år gamal. Ti år seinare dukka det opp ei kvinne med grått hår som påstod at ho var dronning Margrete og at ho hadde vore bortført. Mange trudde det var sant, men ikkje biskopen og styremaktene. Ho vart brend på bålet i 1301, som den første kvinna me veit om her i landet.

Dei dødsdømde fortel også historia om tenestejenta Sofie Johannesdotter. Først drap ho ei anna tenestejente med gift i teen. Tre år seinare forgifta ho husfrua, og året etter drap ho husbonden. Året etter prøvde ho på det same igjen, men offeret overlevde. No var mistanken så sterk at lika vart gravne opp att, og dei hadde framleis arsenikk i kroppen. 37 år gamle Sofie Johannesdotter vart halshogd i 1876, og ho er den siste kvinna i Noreg som vart avretta. Les meir

Kristin Auestad Danielsen: Du er bonde

Eit eg vi aldri får vite namnet på, fortel denne historia om eg-et og eit du, og handlinga går føre seg i Gjesdal kommune. Eg og du har mykje felles, dei er fødde på same dag og døypte i det same vatnet. Og dei er begge odelsjenter til kvar sin gard som stammar frå kvar si ætt langt tilbake i tid, fjellfolket og skogfolket. Begge to tenker på at dei for all del ikkje må bli gravide.

Eg-et har kjensla av å høyre til og ikkje høyre til samtidig. Ho kjenner eit slektskap med garden, sjølv om ho ikkje vil drive mjølkegard, ikkje drive med sau eller dyrke jorda. Ho liker kua Dagros og store tre. Rolla som ung odelsjente er utfordrande, fordi faren hennar meiner at fetteren, som likar å køyre traktor, heller burde ha overtatt. Han meiner ho er udugeleg, og kallar ho for stiklingen. Du-et har ikkje færre enn fire småbrør som ho har fått høyre ho tar odelsretten frå.  Men det er også utfordrande fordi dei som unge jenter ikkje blir rekna med i grunneigarlaget i bygda. Likevel veit eg-et godt at ho slett ikkje er ei byjente. Les meir

Slutten på historia: nye nynorske noveller

Fleire av novellene i Slutten på historia er prega av at hovudpersonane kjenner på ei indre uro, at dei ikkje veit kvar dei er eller høyrer til, eller kva dei skal gjere i situasjonen dei er i. Vi møter også kjenslene av å vere forvirra og ha uklare minne, å vere einsam og kontaktsøkande. Elles er novellene ganske ulike, både i tematikk og i lengde.

Dei ni novellene er skrivne av Frode Grytten, Gaute M. Sortland, Mette Karlsvik, Mads Rage, Siv Østrem Peersen, Kjersti Rorgemoen, Siri Økland og Endre Tveit. I tillegg til desse forfattarane er også debutanten Therese Bakkevoll med. Les meir

Åse-Marie Nesse: Lyslandet

Dikt i utval 1970–2000

Åse-Marie Nesse var lyrikar, gjendiktar og universitetslærar. Ho var ein kjend omsetjar og gjendiktar då ho debuterte som lyrikar i 1970. Nesse var ein lærd og engasjert formidlar av humanistisk danning og litteratur frå andre kulturar og ein aktiv menneskerettsforkjempar. Les meir

Maren Uthaug: Og sånn blei det

Sitatet «Det er vanskeleg å komme heim når ein ikkje høyrer til» seier mykje om tematikken i denne romanen. Risten blir fødd i 1975 i Sápmi av ei samisk mor, Rhitta, og ein norsk far, Knut. Dei bur saman med Áhkku som ikkje liker at Rhitta har gifta seg med ein nordmann, og ho snakkar ikkje til han. Risten snakkar mykje med Áhkku som er full av forteljingar, både om underjordiske og stalloar. Den beste måten å halde dei unna på er å gå med sølv på seg, får ho vite. Áhkku snakkar med Læstadius og lærer også Risten kvenske bøner. Rihtta på si side seier at verken Gud eller stallo finst. Dermed er det duka for mange diskusjonar i heimen, og forholdet mellom Rhitta og Knut blir meir og meir anspent. Risten er flink til å teikne, og det blir hennar flukt frå kvardagen.

Les meir

Randi Fuglehaug: Tonedød

Marta Tverberg er ein verdskjent musikar, og nå har ho komponert eit tingingsverk for Vossa Jazz der ho sjølv speler tenorsaksofon. Den aldrande jazzdivaa er ei omdiskutert dame, og det har tatt lang tid før ho blei spurt om å spele i heimbygda. Då applausen kjem, reiser ho seg, grip mikrofonen og seier: «For ein gjeng med forbanna idiotar de er». Etter eit oppgjer med folk i bygda, fell ho om på scenen.

I salen sit Agnes Tveit som held på å skrive ein biografi om Marta. Hauki Thorsson, mannen til Marta, er også der, det same er den nye festivalsjefen Alexander Kosanovic som var kjæraste med Agnes i ungdomstida, og VG-journalist Åkervold som Agnes hadde eit eventyr med sommaren før. Heldigvis er det også ein lege i salen, Tobias Løken, og han prøver gjenoppliving av Marta. Les meir

Therese Garshol Syversen: Sting

16 år gamle Emma har opplevd noko av det vondaste og mest uforståelege nokon kan oppleve. Ein familietragedie, der Emma sin eigen far har skote både henne og mora, og Emma er den einaste overlevande. Vi følgjer Emma i tida etterpå, når ho må bu hos mormora si og ha samtaler med psykologen Beate for å prøve å kome seg vidare. Prøve å hugse akkurat kva som har skjedd. Men Emma vil ikkje hugse. Det er for vondt. Kan ho lage ein ny versjon som er lettare å halde ut?  

Lesaren får bli kjent med historia gjennom Emma sine auge, og kapitla i boka skiftar mellom «no» og «då». Ei tidsreise der eg-personen, Emma, ser tilbake på ting som skjedde før pappa brukte pistolen, og samtidig ser livet «her og no». Kunne Emma visst at dette kom til å skje? Var der teikn som ho oversåg? Beate har sagt at det ikkje er hennar feil, at det ikkje er noko Emma kunne ha gjort annleis. Men kva om det ikkje er sant? Ho blir stadig dregen mellom før og no. Det som var før, kjem til ho gjennom draumar, samtalar og minne, og plutselege hendingar, skifte, rørsler og lydar dreg ho tilbake til det som er no.  Les meir

Sivert N. Nesbø: Varme og vatn

Handlinga i nåtid varer nokre sommarveker, og hovudpersonen i romanen heiter Lars. Han er fjorten år gammal. Han bur saman med foreldra og veslesøstera Thea. Dei bur i eit bustadområde i ei bygd, men noko meir om tid og stad får vi ikkje vite. Dette understrekar noko av det allmenne ved romanen.

Nesbø har skrive eit kjenslevart portrett av ein ungdom som arbeider med tankar om livet og det å finne plassen sin, noko som er ganske typisk for det å vere ein tenåring. Lars har eit godt forhold til søstera si og vil støtte og hjelpe ho, men han har samstundes dårleg samvit for at han ikkje alltid har gjort det. Han har kasta stein i hovudet på ho, og skamma seg over at ho sprang med rare rørsler over skoleplassen. Dette tenker han på fleire gonger. Les meir

Johannes Nymark: Barça. I kamp sidan 1899

«Alle veit i dag at toppfotballen er ein korrupt pengemaskin der stadig griskare eigarar inntar styreromma, medan ingen lokale heltar er igjen på laget som entrar banen».

Denne salven kjem frå Kjartan Fløgstad i føreordet til dokumentarboka om FC Barcelona, klubben som av mange blir rekna som verdas beste på totusentalet. Forfattaren er Johannes Nymark, spansklærar, forskar og fotballentusiast med eit livslangt kjærleiksforhold til klubben. Han kom til Barcelona som ung språkstudent i 1971, og kjøpte sitt første årskort på heimebana Camp Nou (som tyder Ny mark!) lenge før klubben og spelarane fekk verdsvid stjernestatus. Han har dermed ein heilt annan og breiare bakgrunn enn dagens talrike Barça-fans, som først og fremst er opptekne av spelarane og spelet på den grøne grasmatta. Les meir